Bảo vệ mùa màng trước sự tấn công của dịch hại luôn là ưu tiên hàng đầu của bà con nông dân nhằm đảm bảo năng suất cuối vụ. Để đạt được mục tiêu này, việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật, trong đó có sử dụng hóa chất nông nghiệp, đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, kiến thức về thuốc bảo vệ thực vật vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng đối với đa số người sử dụng.
Hiểu đúng bản chất, thành phần và cơ chế hoạt động của các loại chế phẩm này là chìa khóa giúp bà con canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bài viết dưới đây của Công ty Cổ phần Hóa Nông Thụy Sĩ sẽ cung cấp thông tin chuyên sâu để bà con nắm vững quy trình sử dụng an toàn và tối ưu nhất.
1. Thuốc bảo vệ thực vật là gì?
Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) là những hợp chất có nguồn gốc từ tự nhiên, sinh học hoặc tổng hợp hóa học, được định hình để phòng trừ, ngăn chặn hoặc tiêu diệt các đối tượng gây hại cho tài nguyên thực vật. Những đối tượng này bao gồm sâu hại, nấm bệnh, vi khuẩn, cỏ dại, chuột và các sinh vật khác làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây trồng.
Bên cạnh chức năng tiêu diệt dịch hại, thuốc BVTV còn bao gồm các chế phẩm điều hòa sinh trưởng, giúp định hướng sự phát triển của cây theo mong muốn của người canh tác (kích thích ra hoa, đậu quả, hạn chế rụng trái…). Mục tiêu cốt lõi khi sử dụng các sản phẩm này là giữ vững năng suất, bảo đảm phẩm chất nông sản và hạn chế tối đa sự thất thoát sau thu hoạch.
2. Cấu tạo và thành phần chính trong thuốc BVTV
Để tạo nên hiệu lực trừ sâu bệnh, thuốc BVTV không chỉ đơn thuần là chất độc mà là sự phối hợp tinh vi giữa các yếu tố hóa học. Mỗi chai thuốc thành phẩm thường bao gồm hai thành phần cơ bản:
Hoạt chất (Active Ingredient)
Đây là thành phần chủ lực, quyết định trực tiếp đến khả năng tiêu diệt hoặc ức chế dịch hại. Hoạt chất chiếm tỷ lệ phần trăm nhất định trong sản phẩm và thường được ghi rõ trên bao bì (ví dụ: Emamectin Benzoate, Imidacloprid…). Tùy vào công nghệ sản xuất, hoạt chất có thể tác động đến hệ thần kinh, hệ tiêu hóa hoặc quá trình lột xác của côn trùng.
Chất phụ gia (Inert Ingredients)
Phụ gia là những chất không có tính năng diệt dịch hại trực tiếp nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc gia tăng hiệu quả của thuốc. Chúng bao gồm dung môi, chất nhũ hóa, chất loang trải, chất bám dính và chất ổn định. Nhờ có phụ gia, thuốc mới có thể hòa tan đều trong nước, bám chặt trên bề mặt lá sáp, thấm sâu vào biểu bì cây hoặc hạn chế bị rửa trôi dưới trời mưa.
Công nghệ sản xuất hiện đại đang tập trung cải tiến hệ phụ gia để giúp thuốc hấp thu nhanh hơn và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.
3. Phân loại thuốc bảo vệ thực vật theo mục đích sử dụng
Thế giới thuốc BVTV vô cùng đa dạng. Để dễ dàng lựa chọn, người ta thường phân loại chúng dựa trên đối tượng cần kiểm soát. Dưới đây là các nhóm chính thường gặp trong canh tác:
Thuốc trừ sâu (Insecticides)
Nhóm này chuyên dùng để tiêu diệt các loài côn trùng gây hại cho các bộ phận của cây như lá, thân, rễ, hoa và quả. Đối tượng phổ biến bao gồm rầy nâu, bọ trĩ, nhện đỏ, sâu cuốn lá, sâu đục thân… Thuốc trừ sâu có thể tác động qua đường tiếp xúc, vị độc hoặc xông hơi để hạ gục nhanh chóng côn trùng phá hoại.
Thuốc trừ bệnh (Fungicides & Bactericides)
Bệnh hại trên cây trồng chủ yếu do nấm, vi khuẩn hoặc virus gây ra.
- Thuốc trừ nấm: Đặc trị các bệnh như đạo ôn, sương mai, phấn trắng, rỉ sắt. Cơ chế thường là phá vỡ màng tế bào nấm hoặc ngăn chặn nấm sản sinh bào tử.
- Thuốc trừ vi khuẩn: Xử lý các bệnh thối nhũn, héo xanh, bạc lá. Nhóm này thường khó điều trị hơn nấm và cần các hoạt chất kháng sinh hoặc gốc đồng đặc thù
Thuốc trừ cỏ (Herbicides)
Cỏ dại cạnh tranh trực tiếp dinh dưỡng, ánh sáng và nước với cây trồng chính. Thuốc trừ cỏ được chia làm hai dòng chính:
- Thuốc trừ cỏ tiền nảy mầm: Phun khi cỏ chưa mọc, có tác dụng diệt hạt cỏ.
- Thuốc trừ cỏ hậu nảy mầm: Phun khi cỏ đã mọc lá, tiêu diệt cây cỏ đang sinh trưởng.
Ngoài ra, còn có sự phân chia giữa thuốc trừ cỏ chọn lọc (chỉ diệt cỏ, không hại cây trồng) và thuốc trừ cỏ không chọn lọc (diệt mọi loại thực vật tiếp xúc).
Thuốc trừ tuyến trùng và các sinh vật khác
Tuyến trùng là đối tượng gây hại thầm lặng dưới đất, làm sưng rễ, thối rễ khiến cây còi cọc. Các loại thuốc trừ tuyến trùng (Nematicides) thường được xử lý vào đất hoặc vùng rễ. Bên cạnh đó còn có thuốc trừ ốc, thuốc trừ chuột và các loại dẫn dụ côn trùng.
Thuốc điều hòa sinh trưởng (PGR)
Khác với các nhóm trên, nhóm này không dùng để “diệt” mà để “điều khiển”. Chúng chứa các hormone thực vật (như Auxin, Cytokinin, Gibberellin) giúp cây ra rễ mạnh, bung đọt, phân hóa mầm hoa hoặc neo trái trên cây lâu hơn mà không bị rụng.
4. Cơ chế tác động của thuốc lên đối tượng gây hại
Hiểu rõ cơ chế tác động giúp bà con phối hợp thuốc hợp lý, tránh hiện tượng kháng thuốc. Có 4 cơ chế chính:
Tác động tiếp xúc
Thuốc chỉ gây độc khi tiếp xúc trực tiếp với cơ thể dịch hại. Điều này đòi hỏi người phun phải phun thật kỹ, bao phủ toàn bộ tán lá và thân cây, đảm bảo thuốc chạm được vào sâu bệnh. Nếu sâu ẩn nấp kỹ trong bẹ lá hoặc dưới đất mà thuốc không tới, hiệu quả sẽ thấp.
Tác động vị độc
Dịch hại bị tiêu diệt khi chúng ăn phải các bộ phận cây (lá, vỏ, thân) đã được phun thuốc. Thuốc đi vào dạ dày và gây ngộ độc. Cơ chế này rất hiệu quả với các loài sâu ăn lá, cào cào hay bọ cánh cứng.
Tác động xông hơi
Thuốc có khả năng bay hơi mạnh, chuyển từ dạng lỏng hoặc rắn sang dạng khí. Khí độc này len lỏi vào các khe kẽ, hang hốc mà tia thuốc không phun tới được, tiêu diệt sâu mọt qua đường hô hấp. Loại này thường dùng trong kho tàng hoặc trừ các loại sâu đục thân, mọt.
Tác động nội hấp (lưu dẫn)
Đây là cơ chế tiên tiến. Khi phun lên lá hoặc tưới gốc, thuốc sẽ thẩm thấu vào bên trong mạch dẫn của cây và di chuyển đến các bộ phận khác (từ lá xuống rễ hoặc ngược lại). Sâu chích hút hoặc ăn bất cứ phần nào của cây cũng sẽ bị trúng độc. Ưu điểm của thuốc nội hấp là ít bị rửa trôi bởi mưa và bảo vệ được cả những phần cây mới mọc sau khi phun.
5. Vai trò thực tiễn đối với sản xuất nông nghiệp
Không thể phủ nhận tầm quan trọng của thuốc BVTV trong bối cảnh dân số tăng nhanh và diện tích đất canh tác ngày càng thu hẹp.
Bảo vệ năng suất và an ninh lương thực
Sâu bệnh có thể làm giảm từ 30% đến 70% năng suất, thậm chí mất trắng nếu không kiểm soát kịp thời. Sử dụng thuốc BVTV đúng lúc giúp ngăn chặn dịch bùng phát, bảo toàn thành quả lao động của người nông dân.
Nâng cao chất lượng và giá trị thương phẩm
Nông sản bị sâu bệnh tấn công thường có mẫu mã xấu, bị sẹo, thối hoặc biến dạng, dẫn đến giá bán thấp hoặc không thể xuất khẩu. Việc phòng trừ dịch hại giúp trái cây bóng đẹp, hạt lúa sáng mẩy, rau màu tươi xanh, từ đó bán được giá cao hơn.
Giải phóng sức lao động
Thay vì phải bắt sâu thủ công hoặc làm cỏ bằng tay tốn rất nhiều thời gian và công sức, việc sử dụng các chế phẩm sinh học, hóa học giúp xử lý diện tích lớn trong thời gian ngắn, giảm chi phí nhân công đáng kể.
6. Những lầm tưởng về độ an toàn của thuốc BVTV
Trong xã hội vẫn tồn tại nhiều định kiến cho rằng thuốc BVTV là nguyên nhân chính gây bệnh tật và ô nhiễm. Tuy nhiên, rủi ro thực sự nằm ở thói quen sử dụng chứ không hoàn toàn nằm ở bản chất sản phẩm.
Nhiều người cho rằng thuốc càng hôi thì càng mạnh, hoặc thuốc phải làm sâu chết ngay lập tức mới là thuốc tốt. Đây là quan điểm sai lầm. Các dòng thuốc thế hệ mới thường ít mùi, tác động chậm nhưng triệt để và an toàn cho thiên địch. Sự độc hại thường đến từ việc lạm dụng liều lượng, pha trộn lung tung nhiều loại thuốc hoặc không tuân thủ thời gian cách ly.
Tại Hóa Nông Thụy Sĩ, các sản phẩm trước khi đưa ra thị trường đều trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt về dư lượng và độ an toàn. Nếu tuân thủ đúng hướng dẫn kỹ thuật, thuốc BVTV là công cụ đắc lực và an toàn để kiểm soát dịch hại.
7. Nguyên tắc “4 Đúng” trong sử dụng thuốc
Để đạt hiệu quả cao nhất và giảm thiểu tác hại, người nông dân bắt buộc phải tuân thủ nguyên tắc 4 Đúng:
- Đúng thuốc: Xác định chính xác đối tượng gây hại để chọn loại thuốc đặc trị. Không dùng thuốc trừ bệnh để diệt sâu và ngược lại.
- Đúng lúc: Phun khi sâu bệnh mới chớm xuất hiện (tuổi nhỏ) và mật độ đạt ngưỡng phòng trừ. Không phun khi trời sắp mưa, gió to hoặc nắng gắt.
- Đúng liều: Pha đúng nồng độ hướng dẫn trên nhãn mác. Pha quá loãng sẽ không chết sâu, pha quá đặc gây lãng phí và ngộ độc cây (cháy lá).
- Đúng cách: Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động. Phun kỹ vào nơi dịch hại cư trú. Không rửa dụng cụ phun xịt xuống nguồn nước sinh hoạt.
8. Xu hướng phát triển thuốc BVTV thế hệ mới
Ngành nông nghiệp đang chuyển dịch mạnh mẽ sang hướng bền vững. Các giải pháp BVTV hiện đại đang tập trung vào:
- Thuốc sinh học: Sử dụng nấm ký sinh, vi khuẩn có ích hoặc chiết xuất thảo mộc.
- Công nghệ Nano: Giúp các hạt thuốc có kích thước siêu nhỏ, tăng độ bám dính và thẩm thấu, cho phép giảm lượng thuốc sử dụng mà vẫn giữ nguyên hiệu quả.
- Thuốc chọn lọc: Chỉ diệt sinh vật hại, an toàn cho ong, cá và con người.
Hóa Nông Thụy Sĩ tự hào là đơn vị tiên phong cập nhật các công nghệ tiên tiến này, mang đến bộ giải pháp canh tác thông minh, vừa bảo vệ mùa màng, vừa gìn giữ môi trường sinh thái.
Thuốc bảo vệ thực vật là mắt xích không thể tách rời trong quy trình canh tác nông nghiệp. Việc nắm vững kiến thức về phân loại, cơ chế và nguyên tắc sử dụng giúp bà con nông dân làm chủ đồng ruộng, tối ưu hóa lợi nhuận và hướng tới nền nông nghiệp sạch, bền vững.
Công ty Cổ phần Hóa Nông Thụy Sĩ cam kết cung cấp hệ sinh thái các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật đạt chuẩn quốc tế, nguyên liệu nhập khẩu chất lượng cao với giá thành cạnh tranh nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn kỹ thuật miễn phí để cùng bà con kiến tạo những mùa vàng bội thu.
QUÝ ĐẠI LÝ LIÊN HỆ CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN TẠI KHU VỰC
CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ
Địa chỉ: 34 đường 6B, P. Bình Tân, TP.HCM
Điện thoại: 0816.529.529
Website: hoanongthuysi.com
Fanpage Facebook: https://www.facebook.com/congtyhoanongthuysi