Ớt đang mang trái đẹp nhưng sau vài đợt mưa liên tục, bà con bắt đầu thấy một vài trái xuất hiện đốm nhỏ, sau đó vùng bệnh lõm xuống, sẫm màu và lan rộng. Nếu thời tiết tiếp tục ẩm, số trái bị mới có thể tăng lên nhanh, khiến công chăm sóc từ đầu vụ bị ảnh hưởng ngay ở giai đoạn chuẩn bị thu hoạch.
Đây là lý do quy trình phòng thán thư trái ớt mùa mưa không nên chỉ bắt đầu khi cả ruộng đã có nhiều trái thối. Muốn chủ động hơn, bà con cần làm từ nền ruộng, dinh dưỡng và sức cây trước; khi trái vừa xuất hiện dấu hiệu chớm thì mới chuyển sang bước xử lý bệnh.
Theo chương trình kỹ thuật của Hóa Nông Thụy Sĩ, việc quản lý được chia thành hai hướng song song. Phần dinh dưỡng tập trung giữ cây cân đối bằng NPK 22-22-22+TE kết hợp Humic, đồng thời tăng cường nhóm Ca, Zn, Lân và Kali qua lá bằng Canxi Bo, ZNBO-TSA hoặc TSA-Phos-Zn. Khi trên trái đã xuất hiện dấu hiệu thán thư chớm, bà con chọn AMISTIC 250SC hoặc ZIPRAM 80WP theo công thức phù hợp.
Làm theo từng bước như vậy sẽ dễ kiểm soát hơn nhiều so với việc thấy một trái thối rồi lập tức pha thật nhiều sản phẩm vào cùng một bình.
Vì sao thán thư trái ớt thường trở thành vấn đề lớn trong mùa mưa?
Mùa mưa làm môi trường trong ruộng thay đổi khá rõ. Độ ẩm cao hơn, tán cây lâu khô, trái nằm sâu bên trong tán thường giữ ẩm lâu hơn và những vết tổn thương nhỏ trên bề mặt trái cũng khó khô nhanh.
Nếu cùng lúc cây đang mất cân đối dinh dưỡng, mô trái yếu và sức cây giảm, tình trạng vết bệnh trên trái càng dễ trở thành vấn đề đáng lo.
Bà con thường thấy bệnh không xuất hiện đồng đều trên tất cả trái ngay từ đầu. Ban đầu có thể chỉ một vài trái trong một cây, sau đó số trái bị mới tăng dần ở khu vực tán rậm hoặc những hàng có độ ẩm cao hơn.
Điểm cần lưu ý là không phải mọi vết thối trên trái ớt đều nên mặc định là cùng một nguyên nhân. Bà con nên nhìn hình dạng vết, vị trí xuất hiện đầu tiên, mức độ lõm của mô và diễn biến sau mưa trước khi quyết định xử lý.
Nếu vết bệnh mới chỉ nằm trên vài trái và cây vẫn khỏe, đây là thời điểm tốt để kiểm tra và can thiệp. Đợi tới lúc một tỷ lệ lớn trái đã mềm, lõm sâu hoặc thối rộng thì mục tiêu không còn là làm những trái đó phục hồi, mà chỉ còn giữ những trái khỏe chưa bị.
Giai đoạn 1: trước khi thấy bệnh, hãy giữ ruộng thông thoáng và ổn định nước
Bà con thường quan tâm nhiều tới bình thuốc nhưng với ruộng ớt mùa mưa, việc đầu tiên vẫn là nước phải thoát được.
Sau mỗi trận mưa lớn, nên đi dọc rãnh xem nước rút nhanh hay chậm. Những điểm nước đọng kéo dài cần được xử lý sớm, bởi độ ẩm cao liên tục không chỉ ảnh hưởng bộ rễ mà còn làm toàn bộ không gian trong tán lâu khô hơn.
Tán ớt cũng không nên quá kín. Những cành già, lá sát mặt đất hoặc phần tán quá rậm nên được điều chỉnh hợp lý để gió đi vào bên trong. Khi tán thông hơn, bề mặt trái cũng có cơ hội khô nhanh hơn sau mưa.
Bà con không cần làm cây quá trống, nhưng nên tránh tình trạng hai hàng cây chạm kín vào nhau, trái nằm sâu bên trong gần như không nhận được ánh sáng và không khí.
Đây là phần nền của quy trình. Nếu ruộng luôn bí và ẩm, bà con có thể phải xử lý bệnh nhiều hơn nhưng áp lực bệnh vẫn dễ quay lại sau mỗi đợt mưa.
Giai đoạn 2: nuôi cây cân đối bằng NPK 22-22-22+TE kết hợp Humic
Một cây mang nhiều trái trong điều kiện mùa mưa vẫn cần được nuôi ổn định, nhưng không nên để dinh dưỡng lệch quá mạnh về một phía.
Trong chương trình của Hóa Nông Thụy Sĩ, phần dinh dưỡng dưới gốc sử dụng NPK 22-22-22+TE kết hợp Humic.
NPK 22-22-22+TE được đặt ở đây theo hướng cung cấp dinh dưỡng cân đối cho cây, trong khi Humic được đưa vào chương trình vùng rễ để hỗ trợ nền đất và khả năng duy trì sức cây.
Điểm bà con cần nhớ là không nên thấy trái bắt đầu xấu rồi lập tức tăng một lượng phân rất lớn trong một lần. Với cây đang mang trái, đặc biệt trong thời tiết mưa nhiều, dinh dưỡng nên được duy trì đều và phù hợp với sức cây.
Nếu cây phát triển quá mạnh phần lá nhưng trái lại yếu, việc tiếp tục thúc thêm sinh trưởng chưa chắc là hướng phù hợp. Ngược lại, cây suy kéo dài cũng khiến khả năng giữ bộ trái kém hơn.
Mục tiêu của bước này là tạo một nền cây khỏe và ổn định để bước chăm trái phía sau có điều kiện phát huy tốt hơn.
Vì sao chương trình chú ý nhiều tới Canxi, Kẽm, Lân và Kali?
Trong giai đoạn đang nuôi trái, đội ngũ kỹ thuật Hóa Nông Thụy Sĩ bố trí thêm nhóm dinh dưỡng Ca, Zn, Lân và Kali qua lá.
Các sản phẩm được đưa vào chương trình gồm Canxi Bo, ZNBO-TSA và TSA-Phos-Zn.
Bà con có thể hiểu đơn giản đây là bước bổ sung dinh dưỡng trực tiếp cho phần trên cây, đi song song với chương trình NPK và Humic dưới gốc.
Theo định hướng của quy trình, nhóm dinh dưỡng này nhằm giúp cây duy trì sức, hỗ trợ mô trái và hạn chế tình trạng trái yếu trong thời điểm ẩm độ cao, bệnh dễ phát sinh.
Không cần mặc định phải cho Canxi Bo, ZNBO-TSA và TSA-Phos-Zn vào cùng một bình. Tùy chương trình dinh dưỡng đang áp dụng, bà con có thể bố trí sản phẩm phù hợp cho từng thời điểm.
Điểm quan trọng là đừng chờ tới khi trái đã thối nhiều mới nghĩ tới Ca, Zn, Lân và Kali. Đây là phần dinh dưỡng nên được chuẩn bị từ trước, khi phần lớn trái vẫn đang khỏe.
Giai đoạn 3: sau mưa, dành vài phút kiểm tra trái bên trong tán
Sau một trận mưa, bà con không nên chỉ đứng ngoài hàng nhìn tổng thể ruộng rồi kết luận cây vẫn ổn.
Hãy đi sâu vào tán và kiểm tra những trái nằm ở vị trí kín hơn. Đây thường là khu vực lâu khô và cũng là nơi các biểu hiện ban đầu dễ bị bỏ sót.
Trái cần chú ý là những trái bắt đầu xuất hiện vùng màu bất thường, mô hơi mềm hoặc vết có xu hướng lõm so với bề mặt xung quanh.
Nếu bắt gặp một trái như vậy, bà con nên kiểm tra thêm những trái cùng cây và cây bên cạnh.
Đừng vội hái một trái bệnh rồi bỏ qua. Điều cần biết là đó chỉ là trường hợp riêng lẻ hay đã có nhiều trái mới bắt đầu xuất hiện dạng vết tương tự.
Một cách rất dễ làm là chụp lại trái mới chớm bệnh bằng ánh sáng tự nhiên và quay lại cùng khu vực vài ngày sau. Nếu số trái mới bị tăng lên, tình trạng đang cần được ưu tiên hơn.
Dấu hiệu chớm: vết bệnh lõm trên trái cần được theo dõi sớm
Trọng tâm của bài toán thán thư trên trái ớt là vết thối có xu hướng lõm và lan rộng trên bề mặt trái, nhất là trong thời tiết ẩm.
Ở giai đoạn đầu, vết có thể còn nhỏ và màu sắc chưa quá nổi bật. Nhưng khi mô bệnh phát triển, vùng này có thể ngày càng rõ, lõm sâu hơn và làm phần trái xung quanh mất chất lượng.
Một trái đã bị thối nặng thường không còn là đối tượng để “cứu”. Vì vậy, khi đi ruộng bà con nên tập trung tìm trái vừa chớm xuất hiện vết.
Đồng thời cần quan sát phạm vi. Nếu nhiều trái trên một cây cùng bị, hãy kiểm tra toàn cây. Nếu nhiều cây trong một chòm cùng xuất hiện, cần xem thêm độ thông thoáng, nước và lịch dinh dưỡng tại khu vực đó.
Khi vết bệnh không giống dạng thường gặp, trái thối rất nhanh hoặc xuất hiện thêm những biểu hiện khác trên thân, lá, bà con nên gửi hình cho đội kỹ thuật trước khi tiếp tục thay đổi chương trình.
Chẩn đoán sai ngay từ đầu rất dễ dẫn tới việc phun nhiều lần nhưng vẫn không đi đúng vấn đề.
Giai đoạn 4: phát hiện chớm bệnh là lúc bắt đầu xử lý
Với thán thư trái ớt, thời điểm bà con nên chú ý nhất là khi vết bệnh mới xuất hiện.
Đừng đợi trái bị nặng mới phun, bởi mô đã hư sâu sẽ không trở lại trạng thái ban đầu. Mục tiêu của lần xử lý là hạn chế bệnh tiếp tục phát sinh và bảo vệ những trái đang còn khỏe.
Trước khi phun, bà con nên kiểm tra thời tiết. Nếu trời sắp có mưa lớn thì cần lựa chọn lại thời điểm phù hợp, tránh tình trạng vừa xử lý xong dung dịch đã bị mưa tác động.
Những trái đã thối nặng nên được thu gom hợp lý, không để kéo dài trong tán nếu không còn giá trị.
Bên cạnh đó, vẫn cần tiếp tục giữ rãnh thoát nước và tán thông. Thuốc không nên trở thành lý do để bỏ qua các việc canh tác đã làm từ đầu.
Khi chọn AMISTIC 250SC
Một trong hai hướng xử lý được kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất là:
80-100 ml AMISTIC 250SC/bình 20-25 lít nước.
AMISTIC được bố trí trong chương trình khi thán thư trên trái mới chớm xuất hiện.
Khi phun, bà con nên hướng dung dịch tới khu vực có trái, cành mang trái và phần tán đang cần bảo vệ thay vì chỉ phun lớp lá ngoài cùng.
Độ phủ đặc biệt quan trọng với ruộng tán dày. Nếu dung dịch không tới được trái nằm phía trong, lượng thuốc đã sử dụng nhiều nhưng vị trí cần bảo vệ nhất lại bị bỏ sót.
Sau xử lý, bà con không nên lấy những trái cũ đã thối làm tiêu chí chính. Hãy quan sát trái mới có tiếp tục xuất hiện vết hay không.
Đó mới là dấu hiệu phản ánh diễn biến bệnh sau lần xử lý.
Khi chọn ZIPRAM 80WP
Hướng thứ hai trong chương trình là:
150 g ZIPRAM 80WP/bình 20-25 lít nước.
ZIPRAM 80WP là một lựa chọn thay thế cho AMISTIC trong bước xử lý bệnh.
Điểm này cần hiểu thật rõ: công thức kỹ thuật là AMISTIC 250SC hoặc ZIPRAM 80WP, không phải mặc định pha cả hai sản phẩm trong cùng một bình.
Khi đã chọn một hướng, bà con nên thực hiện đúng liều kỹ thuật và theo dõi lại ruộng để đánh giá.
Việc gom nhiều sản phẩm vào chung một lần chỉ vì thấy một vài trái bệnh nặng sẽ khiến chương trình khó kiểm soát hơn, đồng thời bà con cũng khó biết lần xử lý nào thực sự phù hợp với tình trạng ruộng.
Cách làm tốt hơn là giữ công thức rõ, theo dõi rõ và điều chỉnh dựa trên số trái mới bị.
Nên chọn AMISTIC hay ZIPRAM?
Trong chương trình này, cả hai đều được đưa ra như hai lựa chọn để quản lý thán thư, không phải một bộ bắt buộc phải sử dụng đồng thời.
Vì vậy, bà con có thể lựa chọn một hướng theo chương trình kỹ thuật đang áp dụng tại vườn.
Nếu đã sử dụng một sản phẩm trong thời gian gần, lịch thuốc cũng nên được ghi lại để kỹ thuật viên có cơ sở xem xét khi cần điều chỉnh chương trình.
Không nên liên tục đổi qua lại giữa nhiều sản phẩm chỉ vì vẫn còn nhìn thấy những vết cũ.
Vết cũ đã hình thành sẽ không biến mất. Điều cần theo dõi là bệnh có tiếp tục tạo thêm vết mới trên trái khỏe hay không.
Sau xử lý, nhìn trái mới chứ đừng nhìn trái đã hỏng
Đây là nguyên tắc rất quan trọng trong việc đánh giá.
Một trái đã có vết lõm lớn hoặc mô đã thối thì dù chương trình đang đi đúng hướng, phần đó cũng không trở lại như ban đầu.
Bà con nên chọn một vài cây đại diện rồi theo dõi số trái khỏe xung quanh.
Nếu qua các lần kiểm tra, số trái mới xuất hiện vết giảm, các trái còn lại tiếp tục lớn và tán cây giữ được sức, đây là tín hiệu tốt hơn.
Ngược lại, nếu trái mới liên tục bị, phạm vi bệnh mở rộng sang nhiều cây hoặc ruộng bắt đầu xuất hiện những biểu hiện khác ngoài trái, cần dừng việc tự tăng thuốc và gọi kỹ thuật kiểm tra.
Bà con có thể ghi đơn giản ngày kiểm tra, tình trạng mưa và chụp cùng một khu vực. Chỉ vài lần như vậy sẽ rất dễ thấy bệnh đang đứng lại hay tiếp tục lan.
Phòng tái phát sau những đợt mưa tiếp theo
Mùa mưa hiếm khi chỉ có một trận.
Ngay cả khi ruộng đã ổn sau lần xử lý, một đợt mưa mới vẫn có thể làm độ ẩm tăng trở lại. Vì vậy, bà con nên tiếp tục duy trì ba việc: thoát nước tốt, dinh dưỡng cân đối và kiểm tra trái định kỳ.
NPK 22-22-22+TE và Humic tiếp tục nằm trong chương trình chăm cây theo giai đoạn. Nhóm dinh dưỡng Ca-Zn-Lân-Kali được bố trí phù hợp để duy trì sức cây và mô trái.
Các trái hư cần được vệ sinh hợp lý, hạn chế để nguồn bệnh tồn tại kéo dài trong tán.
Sau mưa, ưu tiên kiểm tra phần trái nằm phía trong trước. Nếu bắt đầu xuất hiện vết mới, can thiệp từ sớm sẽ thuận lợi hơn rất nhiều so với việc đợi cả ruộng xuất hiện trái thối rõ.
Những lỗi thường gặp khi phòng thán thư trái ớt
Lỗi thường gặp nhất là đợi tới khi trái thối nhiều mới bắt đầu xử lý. Khi đó bà con đã mất một phần sản lượng và mục tiêu chỉ còn là bảo vệ số trái còn lại.
Lỗi thứ hai là chỉ nghĩ tới thuốc nhưng bỏ qua nền dinh dưỡng. Chương trình kỹ thuật của Hóa Nông Thụy Sĩ đặt NPK cân đối, Humic và nhóm Ca-Zn-Lân-Kali trước bước xử lý bệnh.
Lỗi thứ ba là thấy AMISTIC và ZIPRAM cùng xuất hiện trong quy trình rồi pha hai sản phẩm lại với nhau. Đây là hai lựa chọn khác nhau.
Một lỗi khác là phun rất kỹ phần ngọn nhưng bỏ qua trái phía trong tán.
Cuối cùng, bà con không nên nhìn những vết cũ để quyết định tăng liều. Muốn biết chương trình đang hiệu quả theo hướng nào, phải theo dõi số trái mới bị.
Câu hỏi bà con thường gặp
Vết nào trên trái ớt cần chú ý trong mùa mưa?
Bà con nên chú ý những vùng bất thường trên trái có xu hướng mềm, thối và lõm xuống so với mô xung quanh, đặc biệt nếu số trái mới xuất hiện vết tăng sau những đợt thời tiết ẩm. Khi vết không điển hình hoặc trái thối theo dạng khác, nên gửi hình hiện trường để kỹ thuật viên kiểm tra trước khi xử lý tiếp.
Vì sao chương trình phải bổ sung Ca, Zn, Lân và Kali?
Đây là nhóm dinh dưỡng được chương trình Hóa Nông Thụy Sĩ bố trí nhằm củng cố sức cây và mô trái trong giai đoạn thời tiết ẩm. Các lựa chọn được đề cập gồm Canxi Bo, ZNBO-TSA và TSA-Phos-Zn, sử dụng phù hợp với chương trình dinh dưỡng của từng vườn.
Công thức xử lý thán thư trái ớt là gì?
Khi bệnh chớm xuất hiện, kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất 80-100 ml AMISTIC 250SC hoặc 150 g ZIPRAM 80WP/bình 20-25 lít nước. Hai sản phẩm là hai lựa chọn, không mặc định pha chung.
Có pha NPK, Humic, Canxi Bo và thuốc bệnh cùng một bình không?
Không nên hiểu quy trình theo cách đó. NPK 22-22-22+TE + Humic thuộc phần chăm dinh dưỡng dưới gốc; nhóm Canxi Bo, ZNBO-TSA hoặc TSA-Phos-Zn thuộc phần bổ sung qua lá; còn AMISTIC hoặc ZIPRAM là bước quản lý bệnh khi bệnh chớm xuất hiện.
Khi nào cần gọi đội kỹ thuật?
Nếu số trái mới bị tiếp tục tăng nhanh, bệnh xuất hiện trên phạm vi lớn, vết bệnh có biểu hiện khác thường hoặc cây xuất hiện thêm triệu chứng ở thân – lá, bà con nên gửi ảnh hiện trường, tuổi cây và lịch sản phẩm đã dùng để kỹ thuật viên đánh giá lại trước khi tăng thêm thuốc.
Phòng thán thư trái ớt mùa mưa phải bắt đầu trước khi trái bị nặng
Muốn thực hiện tốt quy trình phòng thán thư trái ớt mùa mưa, bà con không nên chỉ nhớ tên thuốc.
Việc đầu tiên là giữ ruộng thoát nước và tán thông thoáng. Tiếp theo, duy trì dinh dưỡng cân đối bằng NPK 22-22-22+TE kết hợp Humic, đồng thời tăng cường nhóm Ca, Zn, Lân và Kali qua lá với Canxi Bo, ZNBO-TSA hoặc TSA-Phos-Zn phù hợp với tình trạng cây.
Sau mỗi đợt mưa, bà con kiểm tra kỹ những trái nằm sâu trong tán. Khi vết bệnh mới chớm xuất hiện, có thể chọn 80-100 ml AMISTIC 250SC hoặc 150 g ZIPRAM 80WP/bình 20-25 lít để triển khai chương trình quản lý thán thư.
Sau xử lý, đừng chờ trái cũ hết vết. Hãy nhìn xem trái khỏe có tiếp tục bị mới hay không.
Khi dinh dưỡng, độ ẩm, vệ sinh ruộng và chương trình thuốc được đặt đúng từng bước, bà con sẽ chủ động hơn rất nhiều trong việc giữ trái ớt qua những đợt mưa kéo dài.
Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bà con cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng, trang bị bảo hộ và thực hiện theo hướng dẫn kỹ thuật, nhãn sản phẩm.
Nếu ruộng đang xuất hiện nhiều dạng thối trái khác nhau, bà con có thể gửi ảnh toàn cây, ảnh cận vết trên trái, tuổi cây, tình trạng thời tiết và lịch sản phẩm đã sử dụng gần nhất để đội ngũ kỹ thuật Hóa Nông Thụy Sĩ hỗ trợ kiểm tra.
QUÝ ĐẠI LÝ LIÊN HỆ CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN TẠI KHU VỰC
CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ
Địa chỉ: 34 đường 6B, P. Bình Tân, TP.HCM
Điện thoại: 0816.529.529
Website: hoanongthuysi.com
Fanpage Facebook: https://www.facebook.com/congtyhoanongthuysi
Zalo OA: https://zalo.me/1795780962781460452