Sầu riêng đang ra bông đẹp, trái non vừa hình thành nhưng bất ngờ gặp một đợt mưa kéo dài là tình huống khiến nhiều nhà vườn lo nhất trong quá trình làm vụ. Sau mưa, cây có thể hút nước mạnh, đọt non bắt đầu bung, một phần bông rụng hoặc trái non rơi xuống nhiều hơn. Nếu lúc này bà con chỉ tập trung phun một loại dưỡng bông mà không điều chỉnh nước và sức sinh trưởng của cây, tình trạng rụng có thể vẫn tiếp tục.
Vì vậy, quy trình giữ bông sầu riêng khi mưa nhiều không nên bắt đầu từ một bình thuốc hay một loại phân. Việc đầu tiên là giữ lượng nước quanh bộ rễ ổn định, hạn chế cây chuyển dinh dưỡng sang nuôi đọt, sau đó mới bố trí dinh dưỡng và chương trình bảo vệ bông – trái non.
Theo hướng kỹ thuật của Hóa Nông Thụy Sĩ, quá trình này được chia thành nhiều phần liên kết với nhau: quản lý nước dưới mương, che vùng rễ non, sử dụng NPK có kali cao dưới gốc, kiểm soát đọt và chăm trực tiếp bông – trái non sau mưa. Khi từng việc được đặt đúng thời điểm, cây sẽ ổn định hơn so với cách chờ bông rụng nhiều rồi mới chạy theo xử lý.
Vì sao sầu riêng dễ rụng bông và trái non sau mưa?
Khi trời khô, lượng nước cây hấp thu tương đối ổn định. Nhưng sau một trận mưa lớn, đặc biệt khi đất quanh vùng rễ non nhận nước nhanh, cây có thể chuyển trạng thái khá đột ngột.
Bộ rễ hút nước mạnh hơn, sinh trưởng dinh dưỡng cũng dễ tăng theo. Nếu cây đang ở thời điểm cần tập trung sức cho bông và trái non nhưng lại bật đọt mạnh, nguồn dinh dưỡng trong cây phải chia sẻ cho nhiều cơ quan cùng lúc.
Bà con thường thấy một số biểu hiện đi cùng nhau: bông rụng nhiều hơn sau mưa, trái non vừa đậu bắt đầu rơi, đọt non xuất hiện nhanh và màu lá non sáng rõ trên đầu cành.
Không nên hiểu rằng cứ mưa là chắc chắn cây sẽ rụng bông. Tình trạng thực tế còn phụ thuộc sức cây, lượng nước dưới mương, nền đất, bộ rễ, lịch dinh dưỡng trước đó và khả năng điều tiết đọt của từng vườn.
Nhưng nếu cứ sau mỗi trận mưa cây lại bung đọt và rụng bông rõ rệt, bà con nên xem đó là tín hiệu rằng cân bằng giữa nước – đọt – bông – trái đang bị xáo trộn.
Muốn xử lý đúng, cần bắt đầu từ phần dưới đất trước.
Giai đoạn 1: trước và trong mưa, giữ mực nước dưới mương ổn định
Ở những vườn sầu riêng trồng trên liếp có hệ thống mương, việc quản lý mực nước rất quan trọng.
Theo quy trình kỹ thuật, bà con nên cố gắng duy trì mực nước dưới mương ổn định, cách mặt liếp khoảng 6-8 tấc.
Mục tiêu không phải làm đất thật khô, cũng không phải giữ nước quá cao. Điều cần tránh là để vùng rễ đang tương đối ổn định rồi bất ngờ nhận một lượng nước lớn khiến cây hút nước mạnh.
Sau mưa lớn, bà con nên kiểm tra ngay mương. Nếu nước dâng quá cao, cần chủ động thoát bớt. Nếu mưa liên tục nhiều ngày, việc theo dõi mực nước nên được thực hiện thường xuyên hơn thay vì chỉ kiểm tra một lần.
Đặc biệt ở giai đoạn đang mang bông và trái non, bà con càng nên tránh để mực nước thay đổi quá thất thường.
Một vườn giữ nước tương đối ổn định sẽ dễ điều chỉnh đọt và dinh dưỡng hơn nhiều so với vườn lúc quá khô, lúc lại quá ướt.
Giai đoạn 2: hạn chế rễ non hút trực tiếp quá nhiều nước mưa
Ngoài mực nước dưới mương, lượng nước rơi trực tiếp xuống vùng rễ non cũng cần được quan tâm.
Bộ rễ hút hoạt động mạnh không chỉ nằm sát thân mà phân bố rộng theo tán. Vì vậy, khi mưa lớn, nước tập trung ở vùng rễ non có thể làm khả năng hút nước của cây tăng lên nhanh.
Theo hướng kỹ thuật, bà con có thể phủ màng quanh vùng rễ non theo hình chiếu của tán, bắt đầu cách gốc khoảng 5-8 tấc, nhằm hạn chế lượng nước mưa đi trực tiếp xuống khu vực rễ đang hoạt động mạnh.
Điểm cần lưu ý là không phủ kín cổ thân hay tạo chỗ giữ nước ngay sát gốc. Màng được bố trí để điều tiết lượng nước xuống vùng rễ, chứ không phải biến mô đất thành một khu vực bí nước.
Sau mỗi trận mưa lớn, nên kiểm tra xem nước có bị dồn vào mép màng hay không. Nếu bố trí màng nhưng lại vô tình gom toàn bộ nước về một điểm thì hiệu quả quản lý nước sẽ không như mong muốn.
Hai bước giữ mực nước mương ổn định và hạn chế nước mưa trực tiếp xuống rễ non là nền trước khi bà con nghĩ đến chuyện dưỡng bông.
Dấu hiệu nào cho thấy cây đang chuyển sang đi đọt?
Đọt là phần bà con cần quan sát rất kỹ khi cây đang mang bông hoặc trái non.
Nếu sau mưa, mắt cua trên đầu cành bắt đầu mở nhanh, đọt non kéo dài, lá non bung ra rõ thì cây đang có xu hướng chuyển mạnh sang sinh trưởng dinh dưỡng.
Một vài đọt nhỏ riêng lẻ chưa chắc là vấn đề lớn. Nhưng nếu nhiều cành trên cây đồng loạt đi đọt, trong lúc phía dưới vẫn đang có bông và trái non cần dinh dưỡng, bà con nên can thiệp sớm.
Không nên chờ đọt đã kéo dài thành một cơi lá hoàn chỉnh mới bắt đầu xử lý, bởi lúc đó cây đã đầu tư một lượng đáng kể nước và dinh dưỡng vào phần sinh trưởng mới.
Bên cạnh việc nhìn đọt, hãy nhìn xuống dưới tán. Bông có rụng tăng không? Trái non có rụng mạnh hơn so với trước mưa không?
Nếu ba biểu hiện mưa lớn – đọt bung – bông/trái non rụng xuất hiện gần nhau, bà con nên xem lại toàn bộ chương trình nước và dinh dưỡng thay vì chỉ phun thêm chất dưỡng bông.
Giai đoạn 3: điều chỉnh dinh dưỡng dưới gốc theo hướng ưu tiên kali
Khi cây đang ở giai đoạn bông – trái non và có nguy cơ đi đọt sau mưa, dinh dưỡng dưới gốc không nên quá thiên về đạm.
Theo chương trình của Hóa Nông Thụy Sĩ, bà con có thể bố trí NPK có hàm lượng kali cao như NPK 12-11-18 dưới gốc.
Việc lựa chọn một công thức có kali cao hơn giúp chương trình dinh dưỡng phù hợp hơn với giai đoạn cây đang chuyển từ ra hoa sang giữ và nuôi trái, thay vì tiếp tục thúc mạnh phần lá.
Tuy nhiên, bà con không nên hiểu rằng chỉ cần đổi sang phân kali cao là có thể bỏ qua nước và đọt. Nếu rễ vẫn hút nước quá mạnh sau mưa, cây vẫn có thể tiếp tục sinh trưởng dù công thức phân đã được điều chỉnh.
Vì vậy, NPK 12-11-18 được đặt sau bước quản lý nước, không phải thay thế cho bước quản lý nước.
Khi bón cũng nên dựa vào sức cây và tình trạng dinh dưỡng hiện tại, tránh vì thấy bông rụng mà tăng lượng phân quá nhanh trong một lần.
Giai đoạn 4: khi đọt bắt đầu chạy, xử lý trực tiếp phần đọt
Nếu kiểm tra thấy cây bắt đầu đi đọt trong giai đoạn đang mang bông và trái non, chương trình kỹ thuật bố trí một bước riêng trên phần đọt.
Công thức được kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất là:
500 g MKP + 1 lít JAPA VIL 110SC/phuy 200 lít nước.
Dung dịch được phun tập trung lên phần đọt, với mục tiêu hạn chế cây tiếp tục đẩy mạnh cơi đọt trong thời điểm cần ưu tiên giữ bông và trái non.
Điều quan trọng ở đây là đúng vị trí. Đây không phải công thức được đưa ra để bà con tưới xuống gốc, cũng không phải mặc định phun thật nhiều vào bông.
Chương trình này tập trung vào đọt đang phát triển.
Bà con nên quan sát từ sớm. Khi đọt chỉ vừa có xu hướng phát triển thì việc điều chỉnh sẽ chủ động hơn so với khi cả cơi lá đã bung mạnh.
Đồng thời, phần nước dưới gốc vẫn phải tiếp tục được kiểm soát. Nếu phun lên đọt nhưng vùng rễ liên tục nhận lượng nước lớn, hai hướng chăm sóc sẽ “kéo ngược” nhau.
Giai đoạn 5: ngay sau mưa, ưu tiên kiểm tra bông trước
Mưa trực tiếp lên chùm bông không chỉ làm cây thay đổi về nước mà còn khiến bông ẩm lâu hơn.
Sau khi mưa dứt, bà con nên đi kiểm tra những chùm bông phía trong tán trước. Đây thường là khu vực lâu khô hơn.
Nếu bông còn đọng nhiều nước, không khí trong tán bí và thời tiết tiếp tục âm u, áp lực bệnh cũng cần được chú ý.
Những bông đã nâu, mềm hoặc có biểu hiện bất thường nên được kiểm tra kỹ thay vì cứ thấy rụng là quy toàn bộ cho thiếu dinh dưỡng.
Đây cũng là lý do quy trình của Hóa Nông Thụy Sĩ bố trí một bước phun trực tiếp lên bông và trái non sau mưa, vừa chăm dinh dưỡng vừa đi cùng hướng bảo vệ bệnh.
Bà con nên chọn thời điểm khi mưa đã dứt và bộ tán có điều kiện khô lại, tránh vừa phun xong lại gặp thêm một trận mưa lớn.
Giai đoạn 6: chăm trực tiếp bông và trái non
Sau khi đã kiểm soát nước và theo dõi đọt, phần bông – trái non được chăm bằng một chương trình riêng.
Kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất:
250 ml AMISTIC 250SC + 250 ml Canxi Bo/phuy 200 lít nước.
Hoặc có thể sử dụng Bộ 3 Vua Dưỡng theo chương trình dinh dưỡng phù hợp.
Dung dịch được phun trực tiếp lên bông và trái non, đặc biệt chú ý thời điểm sau mưa để rửa bông và chăm lại bông – trái non.
AMISTIC 250SC được đặt trong chương trình theo hướng bảo vệ bông trước áp lực bệnh, trong khi Canxi Bo hoặc Bộ 3 Vua Dưỡng đảm nhận phần trung – vi lượng cho giai đoạn bông và trái non.
Điểm bà con cần nhớ là đây là bước riêng cho bông – trái, khác với công thức MKP + JAPA VIL tập trung trên đọt.
Không nên vì thấy tất cả sản phẩm đều nằm trong cùng một quy trình mà gom NPK, MKP, JAPA VIL, AMISTIC và Canxi Bo vào cùng một lần pha.
Mỗi phần của cây đang cần một cách xử lý khác nhau.
Sau mưa nên “rửa bông” như thế nào cho đúng ý của quy trình?
“Rửa bông” ở đây không đơn giản là lấy thật nhiều nước phun mạnh vào chùm hoa.
Sau mưa, mục tiêu là giúp bề mặt bông thoát khỏi tình trạng ẩm kéo dài và đưa chương trình bảo vệ – dinh dưỡng tới đúng bộ phận đang cần.
Bà con nên đợi thời tiết ổn định hơn, sau đó phun với độ phủ vừa đủ để dung dịch tiếp xúc đều bông và trái non.
Không nên phun với áp lực quá mạnh làm tổn thương bông, nhất là những chùm đang ở giai đoạn nhạy cảm.
Những cây tán quá dày cũng nên được chú ý, bởi nếu chỉ phun phía ngoài thì phần bông bên trong có thể không được tiếp cận đầy đủ.
Sau khi xử lý, bà con theo dõi lượng bông mới rụng trong những ngày tiếp theo, thay vì nhìn toàn bộ số bông đã nằm dưới đất từ trước.
Đừng thấy bông rụng là tăng phân ngay lập tức
Đây là phản ứng khá phổ biến ngoài vườn.
Sau mưa thấy dưới gốc có nhiều bông hoặc trái non, bà con lo cây thiếu chất nên lập tức bón thêm phân hoặc phun nhiều loại dinh dưỡng.
Nhưng nếu nguyên nhân chính lúc đó là cây hút quá nhiều nước và đang bung đọt, việc tăng đầu vào chưa chắc giải quyết đúng vấn đề.
Thậm chí nếu tăng đạm không phù hợp, cây còn có thể tiếp tục phát triển phần lá mạnh hơn.
Bà con nên đi đúng thứ tự: kiểm tra nước trước, nhìn đọt, nhìn bông – trái, sau đó mới quyết định dinh dưỡng.
Càng ở giai đoạn nhạy cảm, cây càng cần sự ổn định. Không nên để sau mỗi trận mưa chương trình chăm cây lại thay đổi hoàn toàn theo cảm tính.
Sau xử lý 2-3 ngày, bà con nên nhìn gì?
Điều đầu tiên nên kiểm tra là phần đọt.
Nếu trước đó đọt đang bung nhanh, hãy xem tốc độ phát triển có chậm lại không và có thêm nhiều cành mới chuyển sang đi đọt hay không.
Tiếp theo nhìn bông và trái non. Không cần cố đếm toàn bộ số bông trên cây; chỉ cần chọn vài chùm cố định để theo dõi.
Nếu lượng bông mới rụng giảm, trái non còn lại giữ màu và phát triển ổn định hơn, đó là tín hiệu đáng chú ý.
Cuối cùng quay lại mương và vùng rễ. Nếu vừa xử lý xong nhưng lại có một trận mưa khác, điều kiện nước có thể thay đổi hoàn toàn. Khi đó bà con phải ưu tiên ổn định lại nước trước khi nghĩ tới lần chăm tiếp theo.
Với quy trình giữ bông, theo dõi sau mưa quan trọng không kém lần phun sản phẩm.
Khi nào cần gọi kỹ thuật viên?
Nếu chỉ xuất hiện rụng bông nhẹ sau một trận mưa và cây vẫn khỏe, bà con có thể tiếp tục theo dõi theo các mốc trên.
Nhưng nếu lượng bông hoặc trái non rụng tăng nhanh trên nhiều cây, cây đồng loạt đi đọt mạnh, lá có biểu hiện bất thường hoặc bông chuyển nâu – hư rõ, nên chuyển thông tin cho kỹ thuật viên.
Đặc biệt, nếu đã điều chỉnh nước và thực hiện chương trình nhưng tình trạng vẫn tiếp tục tăng, không nên tự ý nâng nồng độ hoặc bổ sung thêm nhiều loại thuốc.
Bà con nên chụp toàn cây, cơi đọt, chùm bông, trái non và khu vực mặt liếp – mương, đồng thời ghi lại ngày mưa, lượng phân – thuốc đã sử dụng gần nhất.
Những dữ liệu này giúp kỹ thuật viên nhìn được vấn đề theo cả cây, thay vì chỉ nhìn một chùm bông đã rụng.
Những lỗi thường gặp khi giữ bông sầu riêng mùa mưa
Lỗi đầu tiên là chỉ chăm bông mà không quản lý nước. Rễ vẫn hút nước mạnh thì cây vẫn có thể bung đọt dù bông đã được phun rất nhiều dưỡng chất.
Lỗi thứ hai là để mực nước dưới mương thay đổi quá mạnh giữa các ngày. Với cây đang trong giai đoạn sinh sản, sự ổn định thường quan trọng hơn việc lúc nào cũng cố giữ đất thật ướt.
Lỗi thứ ba là nhìn thấy đọt đã kéo dài mới xử lý. Khi đọt mới có dấu hiệu chạy, bà con chủ động sớm sẽ dễ hơn.
Một lỗi khác là pha tất cả sản phẩm trong quy trình vào một phuy. Trong chương trình này, NPK 12-11-18 dùng dưới gốc; MKP + JAPA VIL tập trung lên đọt; AMISTIC + Canxi Bo hoặc Bộ 3 Vua Dưỡng tập trung cho bông – trái non. Mỗi bước có vị trí và mục tiêu riêng.
Cuối cùng là đánh giá bằng số bông cũ đã rụng. Sau khi xử lý, bà con phải nhìn lượng bông mới rụng, không phải tổng số bông nằm dưới gốc.
Câu hỏi bà con thường gặp
Sau một trận mưa lớn, việc đầu tiên cần làm là gì?
Bà con nên kiểm tra mực nước dưới mương và độ ẩm vùng rễ trước. Theo quy trình, mực nước nên được duy trì tương đối ổn định, khoảng 6-8 tấc dưới mặt liếp, đồng thời hạn chế để vùng rễ non nhận quá nhiều nước mưa trực tiếp.
Làm sao biết cây đang cạnh tranh dinh dưỡng giữa đọt và bông?
Nếu sau mưa nhiều cành đồng loạt bung mắt cua, đọt kéo nhanh và lá non bắt đầu mở trong lúc bông hoặc trái non rụng tăng, bà con nên chú ý hướng cây đang chuyển mạnh sang sinh trưởng dinh dưỡng.
Công thức hạn chế cây đi đọt được sử dụng như thế nào?
Kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất 500 g MKP + 1 lít JAPA VIL 110SC/phuy 200 lít, phun tập trung trên phần đọt khi cây có xu hướng đi đọt trong giai đoạn bông – trái non.
Sau mưa chăm bông và trái non bằng công thức nào?
Chương trình đề xuất 250 ml AMISTIC 250SC + 250 ml Canxi Bo/phuy 200 lít, phun trực tiếp bông và trái non, đặc biệt sau mưa. Phần dinh dưỡng có thể lựa chọn Canxi Bo hoặc Bộ 3 Vua Dưỡng tùy chương trình đang áp dụng tại vườn.
Có pha tất cả NPK, MKP, JAPA VIL, AMISTIC và Canxi Bo chung một lần không?
Không. Các phần được bố trí riêng: NPK 12-11-18 sử dụng dưới gốc; MKP + JAPA VIL dành cho đọt; AMISTIC + Canxi Bo hoặc Bộ 3 Vua Dưỡng dành cho bông – trái non. Bà con nên giữ đúng từng bước thay vì gom toàn bộ vào một bình.
Muốn giữ bông qua mưa, trước tiên phải giữ cây ổn định
Giữ bông sầu riêng mùa mưa không phải chỉ là chuyện “phun gì lên bông”.
Điểm cốt lõi của quy trình giữ bông sầu riêng khi mưa nhiều là không để cây thay đổi quá mạnh sau mỗi trận mưa.
Trước hết, bà con duy trì mực nước dưới mương khoảng 6-8 tấc dưới mặt liếp và che vùng rễ non theo hình chiếu tán, cách gốc khoảng 5-8 tấc, nhằm hạn chế rễ hút quá nhiều nước mưa.
Dinh dưỡng dưới gốc có thể bố trí NPK 12-11-18 theo hướng kali cao. Khi cây có xu hướng chạy đọt, sử dụng 500 g MKP + 1 lít JAPA VIL 110SC/phuy 200 lít, tập trung lên phần đọt.
Đối với bông và trái non, đặc biệt sau mưa, kỹ sư Hóa Nông Thụy Sĩ đề xuất 250 ml AMISTIC 250SC + 250 ml Canxi Bo/phuy 200 lít, hoặc lựa chọn chương trình Bộ 3 Vua Dưỡng phù hợp để chăm bông – trái.
Khi nước, đọt và bông được quản lý thành từng phần như vậy, bà con sẽ dễ giữ cây cân bằng hơn so với cách chỉ chờ bông rụng rồi liên tục bổ sung thêm sản phẩm.
Thuốc bảo vệ thực vật cần được sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng, trang bị bảo hộ và tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật, nhãn sản phẩm.
Nếu vườn đang gặp tình trạng sau mưa cây đi đọt mạnh, bông rụng nhiều hoặc trái non rụng liên tục, bà con có thể gửi hình toàn cây, cơi đọt, bông – trái non, mặt liếp và mực nước mương cùng lịch phân – thuốc đã sử dụng để đội ngũ kỹ thuật Hóa Nông Thụy Sĩ hỗ trợ kiểm tra.
QUÝ ĐẠI LÝ LIÊN HỆ CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN TẠI KHU VỰC
CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ
Địa chỉ: 34 đường 6B, P. Bình Tân, TP.HCM
Điện thoại: 0816.529.529
Website: hoanongthuysi.com
Fanpage Facebook: https://www.facebook.com/congtyhoanongthuysi
Zalo OA: https://zalo.me/1795780962781460452