Canh tác cây sầu riêng đòi hỏi nhà vườn phải nắm vững kỹ thuật chăm sóc qua từng thời kỳ sinh trưởng. Quá trình bảo vệ vườn cây khỏi côn trùng và nấm bệnh đóng vai trò then chốt quyết định năng suất lẫn chất lượng quả. Bài viết dưới đây trình bày chi tiết các phương pháp phòng trị dịch hại từ lúc phục hồi sau thu hoạch đến khi nuôi trái non. Việc tuân thủ quy trình không chỉ giúp cây trồng sinh trưởng khỏe mạnh mà còn tối ưu hóa chi phí đầu tư cho nhà nông.
Nhận Diện Côn Trùng Và Nấm Bệnh Thường Gặp
Nhà vườn cần theo dõi sát sao biểu hiện trên lá, thân và quả để phát hiện kịp thời các đối tượng gây hại. Về côn trùng, rầy xanh, rầy phấn trắng, nhện đỏ và bọ trĩ thường tấn công chồi non, làm lá xoăn vẹo hoặc rụng sớm. Giai đoạn ra bông và mang quả non, sâu đục quả, sâu ăn bông, rệp sáp luôn rình rập làm hỏng cuống và vỏ quả. Bên cạnh đó, mọt đục cành và sâu đục thân âm thầm phá hoại cấu trúc gỗ, làm suy yếu cây từ bên trong.
Về nấm bệnh, nhóm nấm Colletotrichum, Lasiodiplodia, Rhizoctonia solani, Phomopsis và Phytophthora là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng cháy lá, thán thư bông, xì mủ thân, thối hông và thối đít quả. Hiện tượng cháy lá còn xuất phát từ nguyên nhân sinh lý như đất nhiễm phèn, mặn. Tảo và nấm hồng cũng là đối tượng nguy hiểm gây ra vết đốm rong trên bề mặt lá.
Phương Pháp Xử Lý Giai Đoạn Sau Thu Hoạch Và Kiến Thiết
Cây sầu riêng cần phục hồi sức khỏe, phát triển mạnh hệ thống rễ, thân, lá và đọt non sau thời gian dài mang quả. Tuy nhiên, đọt non vừa nhú rất dễ bị rầy xanh, rầy phấn trắng và nhện đỏ chích hút gây cháy và rụng lá. Khi lá chuyển già, nấm bệnh tiếp tục xâm nhập làm cháy chót lá. Do đó, việc làm sạch vườn và diệt trừ mầm bệnh lưu trú trong đất rất quan trọng.
Vệ sinh vườn và phòng trị bệnh từ gốc
Nhà vườn tiến hành cắt tỉa cành tăm, cành bệnh và dọn dẹp sạch sẽ không gian canh tác. Bước tiếp theo là xử lý tuyến trùng và nấm Phytophthora lưu trú dưới đất. Để phòng ngừa, tiến hành pha hỗn hợp gồm 1kg Nekko 69WP, 500g Cylen 500WP, 300g Maxsuran 80WP, 500g DP-Trust 19WG, 330ml Flumo 500SC, 250ml Shield-fast 200SC, 1kg Carozate 72WP, 1kg Karoke 350WP cùng 450ml Haihamec 3.6EC và 450ml Afudan 20SC cho phuy 200 lít nước rồi tưới quanh gốc. Nếu vườn đã nhiễm bệnh, nhà vườn cạo sạch vết thương, dùng 100g Maxsuran 80WP, 200g Carozate 72WP và 200g Cylen 500WP pha vào lượng 1 lít nước để quét lên bề mặt 3 đến 4 lần, mỗi lần cách nhau 3 đến 4 ngày, đồng thời kết hợp pha loãng hỗn hợp này tưới gốc. Thao tác này chỉ thực hiện đúng lần đầu tiên ở thời điểm sau thu hoạch. Trộn TS-humic hoặc Humic USA với NPK đạm cao rải, hoặc tưới TS-Humic hoặc Humic USA trước khi rải NPK khoảng 7 đến 10 ngày sẽ kích thích hệ rễ tơ phát triển mạnh.
Chăm sóc cơi đọt non
Ngay khi chồi non bắt đầu nhú, nhà vườn tiến hành xịt thuốc lần thứ nhất. Bài thuốc bao gồm thuốc trị rầy, thuốc trị nhện đỏ và 500g phân bón lá NPK 30-10-10 cho phuy 200 lít. Đối phó rệp sáp và bọ trĩ, luân phiên sử dụng lượng 200-300g Chessin 600WP, 500-700g Safrice 20WP, 500-700g Diệt rầy 277WP, 500-700g Nomida 700WG, 600-800g Nofara 35WG, 500-700g Khongray 54WP, 600-800g Tace 20SP, 200-300g Ledan 95SP, 200-300ml Atdiphen 20SC, 400-500g Tvypmeda 350WP hoặc 700-900g Sieubup 200wp. Quản lý nhện đỏ trong 1 đến 2 lần đầu cơi đọt, tiến hành pha 450 ml Bipimai 150EC, 240ml Spiro 240SC, 240ml Hacomai 57EC, 240ml Nomite sạch nhện 180EC, 150ml Nabazole 20SC, 100ml Misec 1.0EC, 450ml Binhtac 20EC hoặc 240ml BP.Newone 500SC. Khoảng 7 đến 10 ngày sau, lặp lại quy trình giống hệt lần thứ nhất.
Cách lần hai khoảng 7 đến 10 ngày, tiến hành phun lần ba bằng thuốc trị rầy đi kèm thuốc phòng trị cháy lá. Nhóm sản phẩm phòng trừ thán thư bông, cháy lá, đốm mắt cua và nấm Rhizoctonia solani bao gồm 500ml Amistic 250SC, 600g Zipram 80WP, 600g Proram 500WP, 48 ml Mitop one 390SC, 480ml Afenzole 325 SC, 480 ml Mi stop 350SC, 240ml Miligo 450SC, 330ml Asmiltatop super 400SC, 700g Kingcozeb 80WP, 700g Ridokin 58WP, 600g Chapaon 770WP, 1kg Thalonil 75WP, 0,7kg Dr.Green, 1 kg Nofacol 70WP hoặc 200ml Pirastar 183SE pha cho phuy 200 lít. Việc tưới gốc từ sau khi dỡ màng phủ bằng hữu cơ TS-humic bột, Humic USA từ 2 đến 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 đến 10 ngày cũng vô cùng cần thiết. Các cơi đọt tiếp theo cứ tuần tự thực hiện lại quy trình này.
Phòng trừ mọt, sâu đục cành thân và đốm rong
Chỉ xịt thuốc lên cành và thân cây khi chưa mang bông hoặc quả, tuyệt đối không xịt lên lá. Bài thuốc đặc trị mọt đục cành, sâu đục thân và bệnh khô cành mang đặc tính xông hơi, lưu dẫn mạnh làm ung trứng côn trùng. Pha 450ml Afudan 20SC, 225ml Bisector 500EC, 225ml Thipro 550EC, 100ml Matady 400EC, 225ml Dragongold 585EC, 225ml Boing 450EC phối trộn cùng 300g Nomida 700WG, 300g Nofara 35WG, 300g Khongray 54WP, 300g Efferray plus 275WP, 300g Thần công 25WP, 300g Thần công gold 39WP, 200g Ledan 95SP và 480ml Amicol 360EC, 240ml Dicozol 260SC, 330ml Flumo 500SC, 1kg Fotazeb 72WP, 1kg carozate 72WP cho phuy 200 lít. Riêng đối tượng tảo gây đốm rong, sử dụng 600g Chapaon 77WP pha phuy 200 lít.
Kỹ Thuật Giai Đoạn Tạo Mầm Và Nuôi Hoa
Quá trình tạo mầm đòi hỏi hàm lượng lân cao, tuy nhiên phân lân bón rễ thường chứa cadimi gây hại cho đất. Do đó, nhà nông cần chú trọng nhóm phân lân bón lá mang đặc tính tinh khiết cao, không nhiễm cadimi. Khi cơi đọt cuối có 2 đến 3 cặp lá chuyển sang lụa, xịt 1 kg GA plus 18 hoặc 500g Vic 7-5-44-TE cộng 500g G.A PLUS 22 hoặc 500g G.A 41 hoặc 500g Vic 10-55-10-TE cho phuy 200 lít, xịt 3 đến 4 lần cách nhau 7 ngày. Lần cuối cùng pha thêm 1 lít Japavil 110SL. Sau đó đậy màng phủ, xịt 2kg Atomin 15WP rồi siết nước gây khô hạn. Trước khi đậy màng phủ từ 15 đến 20 ngày, nhớ tưới xử lý tuyến trùng và nấm Phytophthora theo đúng quy trình áp dụng sau thu hoạch.
Bảo vệ giai đoạn ra hoa
Hoa nhú dài 1 cm là thời điểm kích rễ và kích đọt non để cây vừa nuôi hoa, vừa kịp có thêm cơi đọt già trước khi xổ nhụy. Bón gốc phân TS-Humic hoặc Humic USA kèm NPK đạm cao. Khi đọt nhú, xịt thuốc rầy và nhện theo đúng các bước dưỡng đọt non. Trên bông lúc này dễ mắc bệnh héo bông và thán thư, nên phải xịt thuốc ngừa nấm lên cả lá lẫn bông từ 1 đến 2 lần, cách nhau 7 ngày. Trị sâu ăn bông và đục quả bằng 300g Dizuron 20WP, 100ml Hama 250SC, 200ml Bạch tượng 64EC, 120ml Masterindo 150SC, 100ml Tenano 20SC, 150ml Matady 400EC, 150ml Ammeri 150EC, 300ml Indoxa gold 250SC, 150ml Chloxam 350SC, 150ml Chlorferran plus 350SC, 150ml Chlordelta 245SC, 240ml Alexferan 240SC, 200ml Notriplus 450SC, 240ml Rice NP 47SC, 150ml Sologold 360SC hoặc 150ml Soloplus 360SC định kỳ 7 đến 10 ngày mỗi lần. Đối phó bọ trĩ và rệp sáp, dùng các dòng chuyên trị như Chessin 600WP, Safrice 20WP tương tự lúc chăm chồi non.
Sau khi ra bông khoảng 40 ngày, tưới thuốc trị tuyến trùng và nấm Phytophthora. Trước xổ nhụy 7 đến 10 ngày, chặn tình trạng cây đi đọt non gây rụng quả bằng thao tác xịt 1 kg GA plus 18 hoặc 500g Vic 7-5-44-TE cộng 500g G.A PLUS 22 hoặc 500g G.A 41 hoặc 500g Vic 10-55-10-TE kèm 1 lít Japavil 110SL từ 1 đến 2 lần cách nhau 7 ngày, tưới NPK 12-11-17-Te dưới gốc.
Chăm Sóc Giai Đoạn Nuôi Trái Và Đặc Trị Xì Mủ
Sau đậu trái 10 đến 15 ngày, nếu thời tiết bất lợi có mưa dầm làm cây đi đọt non, lập tức xịt hỗn hợp thuốc hãm đọt GA plus 18 hoặc các dòng G.A, Vic tương tự pha cùng Japavil 110SL và tưới NPK 12-11-17-Te dưới rễ nhằm tránh cạnh tranh dinh dưỡng. Phun định kỳ thuốc trị rệp sáp và sâu đục trái mỗi 7 đến 10 ngày. Khoảng 50 ngày sau đậu quả, tưới thuốc phòng xì mủ và tuyến trùng quanh gốc.
Đồng thời, xịt lên quả 300g Maxsuran 80WP, 500g DP-Trust 19WG, 330ml Flumo 500SC, 300ml Shield-fast 200SC kèm 240 ml Mitop one 390SC hoặc Afenzole 325 SC hoặc Mi stop 350SC định kỳ 15 đến 20 ngày để ngừa thối quả. Nếu vườn đã nhiễm bệnh thối, dùng liều lượng thuốc trị cao hơn xịt 2 lần cách nhau 5 đến 7 ngày. Chống sượng quả và làm xanh gai bằng 500ml siêu lớn trái 20-20-20-TE cộng 500ml Canxi bo sữa cho phuy 200 lít. Quả lớn nhanh cần xịt thêm 500g Amino 6-30-30-Te mỗi 7 đến 10 ngày.
Quy trình trị bệnh
Thăm vườn sáng sớm rất dễ phát hiện vết ướt do xì mủ trước khi nắng lên. Cạo sạch vết bệnh đến khi hết hẳn chỉ đen bên trong. Pha 100g Maxsuran 80WP, 300g Carozate 72WP, 100ml Shield-fast 200SC với 0,5 đến 1 lít nước để quét lên vết cạo 3 đến 4 lần, mỗi lần cách nhau 3 đến 4 ngày cho đến khi khô nứt. Lấy hỗn hợp này pha loãng với 25 lít nước tưới quanh gốc. Nếu xì mủ khô xuất hiện trên cành cao khó thao tác cạo, pha 1-1,5kg Fortazeb 72WP, 480ml Amicol 360EC, 360ml Miligo 450SC, 330ml Flumo 500SC, 240ml dicozol 260SC, 1 kg Carazate 72WP cho phuy 200 lít. Xịt ướt đều cành 2 đến 3 lần cách nhau 7 ngày, vết bệnh sẽ tự khô bong tróc.
Lời kết
Bài viết đã cung cấp chi tiết bao quát toàn bộ giải pháp chăm sóc vườn cây sầu riêng qua nhiều thời kỳ khác nhau. Việc vận dụng đúng liều lượng phân thuốc, tuân thủ nguyên tắc diệt trừ từ đất lên lá đóng vai trò quan trọng giúp cây phát triển bền vững. Quản lý chặt chẽ rầy xanh, nhện đỏ, thán thư và xì mủ đúng thời điểm sẽ tối đa hóa chất lượng thương phẩm, mang lại vụ mùa bội thu cho nhà nông.
QUÝ ĐẠI LÝ LIÊN HỆ CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN TẠI KHU VỰC
CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA NÔNG THỤY SĨ
Địa chỉ: 34 đường 6B, P. Bình Tân, TP.HCM
Điện thoại: 0816.529.529
Website: hoanongthuysi.com
Fanpage Facebook: https://www.facebook.com/congtyhoanongthuysi
Zalo OA: https://zalo.me/1795780962781460452